Una vez salió Djohá a viaje. Para no ser molestado ‘n el kamino, desidió de vistirse komo dervísh. En medio del kamino se le aserkó un chuilí turko, ke pensava ke éste en verdad era un dervísh. Este chuilí tinía una vaka muy kara i muy presioza, i el ikar1 de su parnasá2 era la leche de esta vaka. Ansina ke, kvando esta vaka s'izo hazina3, este chuilí desidió de azer todo lo posivle, para ke la vaka se sane. I kuando lo vido a este dervísh, s'alegró una alegría sin kavo, i le rogó ke venga kon él a su kazal, para ke le diga alguna duvá4, o por lo menos ke le eskriva un amaylí.5 El buen de muestro Djohá, ke no tinía ni la mas chika gana de irse kon el chuilí a su kazal, sakó un pidasiko de artí6 i le skrivió unas kvantas palavrikas, entregándolas al chuilí, ke empesó a saltar de la tanta alegría. La vaka d'akel chuilí tornó a su estado anterior, i la kunseja se iva skapar akí, si no era por un vizino djudió d'akel chuilí. Dos, tres mezes dispués del maasé,7 s'enhazinó la vaka d'este djidió. No saviendo kvalo azer, empesó a akesharse a su vizino turko. Este le disho: «Mira, onde las vakas no ay relijiones, i si este amaylí le ayudó a la vaka mía, le puede ayudar a la tuya también». El djidió ke no tuvo kvalo pedrer - saviendo ke los amaylís de los muzulmanos no son avodá zará,8 achitó de provar uzar este amaylí. Kuando el vizino ke trusho el amaylí, el djidió, non podiendo dintenerse, lo avrió i se maraviyó muy muncho, kvando topó en él estas palavras eshpanyolas, skritas kon las letras de Rashid9:
«Ke me bivas, vaka turka, Si no keres, tú te mueres».
Matilda Koen-Sarano
1. chuilí: (del turko: köylü): kazalino
2. ikar: (en ebreo): la koza esensial
3. parnasá: (en ebreo): mezos fiansiarios
para el sostentamento kotidiano
4. hazina: (del árabo: hazín): enferma
5. duvá: (del turko: dua): orasión
6. amaylí: ( ? ): amuleto, kemeá
7. artí: (del turko: artik: cascame (en
italiano): papel (?)
8. maasé: (en ebreo): fakto
9. avodá zará: (en ebreo): idolatría
10. Rashid: Rashí